Header Bg

Ikonki społecznościowe

Wpisz szukaną frazę...

Menu

Rokitnik – rosyjski ananas


Każdy z nas wie, że ananasy rosną w Ameryce Południowej, a tylko nieliczni wiedzą, że ananasy możemy znaleźć również w dalekiej Rosji. Tak, to wcale nie jest żart, tak bowiem u naszych sąsiadów ze względu na smak, nazywany jest potocznie… rokitnik zwyczajny (Hippophaë rhamnoides). Roślina ta nazywana jest również koralowcem lub cierniem morskim. Rokitnik zwyczajny jest gatunkiem należącym do rodziny oliwnikowatych (Elaeagnaceae). Spotkać możemy go w Europie i Azji, gdzie rośnie na dziko głównie wzdłuż wybrzeży morskich. W Polsce jest gatunkiem chronionym, jego naturalne stanowiska znajdują się głównie nad wybrzeżem Bałtyku po ujście Wisły na wschodzie. Uprawiany w Europie, Ameryce Północnej i krajach byłego Związku Radzieckiego.


Owoce rokitnika – właściwości
Jesień to najlepsza pora roku aby w pełni podziwiać rokitnik. Poznamy go po gałęziach oblepionych malutkimi pomarańczowymi jagodami. Świeże owoce rokitnika zbiera się z trudem. Gałązki tego krzewu mają ostre ciernie, a malutkie owoce są mocno przytwierdzone do pędu. Dlatego też np. na Ukrainie zbiera się go po zamarznięciu. Lecznicze działanie rokitnika dostrzeżono już w starożytności. Wodne wyciągi z owoców i liści rokitnika były szeroko stosowane do leczenia chronicznych chorób żołądka, dróg oddechowych czy gośćca. W starożytnej Grecji karmiono nim konie, aby miały błyszczącą sierść, stąd jego nazwa rodzajowa (Hippophaë) składa się z dwóch słów greckich: hippos = koń, phaos = błyszczący. Mieszkańcy Syberii i Ałtaju zaparzone liście stosowali jako lekarstwo przy anemii, gnilcu (szkorbut), chorobach reumatycznych, chorobach zapalnych żołądka i przewodu pokarmowego. Olej z rokitnika wykorzystywany był z dobrymi efektami do leczenia oparzeń popromiennych po wybuchu w Czarnobylu. W indyjsko-tybetańskiej medycynie stosuje się owoce, liście i drewno rokitnika. Dojrzałe owoce i świeży sok wyciśnięty z nich polecany jest przy braku apetytu. Odwar przygotowany z owoców i gałązek rokitnika stosowany jest zewnętrznie i wewnętrznie przy nadmiernym wypadaniu włosów. Miękisz zaś leczy zranienia i skaleczenia. Substancje biologicznie czynne, zawarte w owocach rokitnika mają wzmacniać wzrok, działać przeciwmiażdżycowo i opóźniać procesy starzenia.
Owoce rokitnika są niezwykle bogate w witaminy i mikroelementy. Wśród nich są witaminy z grupy B, witamina E, F, K, P, kwas foliowy oraz karotenoidy (prowitamina A) . Te malutkie pomarańczowe kuleczki mają w sobie 10x więcej wit. C niż pomarańcze. Nieprawdopodobne jest to, że witamina C w rokitniku nie rozkłada się nawet w procesie przetwarzania i przechowywania. Ponadto owoce bogate są we flawonoidy, kwasy organiczne (głównie kwas cytrynowy, jabłkowy) fosfolipidy, sterydy (prowitamina D), garbniki, cukry oraz wolne aminokwasy. W soku z owoców rokitnika występują najważniejsze pierwiastki chemiczne m.in. azot, fosfor, żelazo, mangan, bor, wapń i krzem. Rokitnik jest jedną z nielicznych roślin zawierających w miąższu owoców olej tłusty (8 do 12%). Pestki zawierają do 12,5% oleju tłustego, witaminy B1, B2, i E oraz garbnik. Ciekawą informacją jest, że gdy połączony zostanie olej z pestek, z olejem z miąższu owoców dochodzi do niekorzystnej reakcji chemicznej, co powoduje po kilku miesiącach jego nieprzydatność w lecznictwie, bowiem działa on wówczas drażniąco na skórę.


Olej z rokitnika – działanie i zastosowanie
Olej z rokitnika pozyskiwany jest z nasion lub z pulpy owocowej. Oba rodzaje olejów, znacznie różnią się miedzy sobą zarówno wyglądem, jak i właściwościami. Pod względem właściwości leczniczych na pierwszym miejscu stawiany jest olej otrzymywany z czystej pulpy owocowej. Odznacza się charakterystycznym pomarańczowo-czerwonym kolorem oraz typowym owocowym zapachem. Ze względu na jego mocną barwę, olej z owoców rokitnika należy stosować na skórę w rozcieńczeniu do 5%, gdyż w większym stężeniu barwi skórę na kolor pomarańczowy. Jego intensywny, czerwony kolor, wynika z wysokiej zawartości witaminy A w postaci karotenoidów (beta-karotenu w ilości od 40 do 100mg% oraz likopenu, kryptoksantyny i zeaksantyny w ilości 180-250 mg%). Karotenoidy odpowiadają za własności regeneracyjne, przeciwzmarszczkowe oraz antyoksydacyjne oleju, a także poprawiają koloryt skóry i chronią przed promieniowaniem słonecznym. Olej rokitnikowy uodparnia organizm na wszelkiego rodzaju infekcje i bakterie oraz wzmacnia układ nerwowy. U dzieci zapobiega krzywicy, a u dorosłych chroni przed osteoporozą. Uzupełnia niedobory witamin i minerałów. Jako nieliczny w grupie olejów roślinnych zawiera wysokie stężenie kwasu tłuszczowego palmityno-oleinowego (omega-7), który jest nieobecny w oleju z nasion rokitnika. Kwas ten jest naturalnym składnikiem lipidów skóry, wpływa on na proces ziarninowania i regenerację naskórka, co wiąże się z właściwościami gojącymi oleju rokitnikowego, dlatego też wczesne zastosowanie oleju na świeżą ranę przyśpieszy jej gojenie i zmniejszy tworząca się bliznę. Olejem leczy się oparzenia, odmrożenia, odleżyny i trudno gojące się rany. Bardzo dobrze działa na egzemy, wypryski, zmiany alergiczne i stany zapalne skóry. Duża zawartość karotenoidów, witaminy E oraz polifenoli ma wpływ na ważną cechę oleju jakim jest absorpcja promieni słonecznych z zakresu UVB, poprzez co możemy go zaliczyć do naturalnych filtrów przeciwsłonecznych. Dlatego więc bardzo często stosowany jest jako dodatek do kosmetyków chroniących naszą buzię przed słońcem. Ponadto olej ma wysoką aktywność antyoksydacyjną zwalczającą wolne rodniki, a jego intensywna barwa wykorzystywana jest do przyciemnienia skóry. Olej z rokitnika znajdziemy na półkach z kosmetykami do pielęgnacji cery zniszczonej, przesuszonej, łuszczącej się, wymagającej regeneracji, podrażnionej np. opalaniem, jak również cery naczynkowej i z trądzikiem różowatym. Bardzo dobrze sprawdza się w kremach przeciwzmarszczkowych oraz w szamponach na wypadanie włosów czy przeciwłupieżowych.
Owoce rokitnika znalazły zastosowanie również w kuchni. Tworzy się z nich soki i konfitury. Przetwory te łączą w sobie smaku cytrusów, brzoskwini i ananasów. Liście zebrane w okresie letnim i wysuszone w cieniu, stosowane są jako surowiec do zaparzania aromatycznej, wielowitaminowej herbaty. Pamiętajmy, że rokitnik to mało wymagający krzew odporny na niekorzystne warunki środowiskowe, suszę i niskie temperatury. Jeśli posiadamy choć niewielki ogródek, warto zastanowić się nad zasadzeniem tego krzewu. Energetyczne kolory owoców rokitnika mogą cieszyć nasze oko do późnej jesieni, a nawet zimy (gdyż zbiór najlepiej przeprowadzić po przymrozkach). A po zbiorach pozostaje tylko korzystać z właściwości leczniczych, kosmetycznych i niezwykłego smaku przetworów z rosyjskiego ananasa!

Herbatka rokitnikowa
Odmierzamy po łyżce wysuszonych owoców i liści rokitnika, umieszczając je w termosie. Susz zalewamy 1 ½ szklanką wrzącej wody i pozostawiamy do zaparzenia na około 20 minut. Przed podaniem dosładzamy łyżeczką miodu. Herbatkę popijamy regularnie dla wzmocnienia odporności. Napar taki można również wykorzystać do przemywania skóry w celu pielęgnacji, jak i również w przypadku trudno gojących się ran czy innych problemów skórnych.


Opracowała Elżbieta Typek

7 komentarzy :

  1. Witamina C w rokitniku jest tak trwała, ponieważ - w przeciwieństwie do cytrusów - owoce rokitnika nie zawierają enzymu rozkładającego witaminę C, askorbinazy. Dlatego nawet długo przechowywany dżem czy nalewki z rokitnika nadal są bogate w tę witaminę - tak to sprytnie rozwiązała Natura w krajach, gdzie zimy są srogie i trudno i witaminy :)

    OdpowiedzUsuń
  2. Fantastyczne właściwości zastosowanie.Polecam również to cudo;)

    OdpowiedzUsuń
  3. U mnie w Brodnicy rośnie to pod lasem. ;-) Pyszne nalewki wychodzą. Pozdrawiam! Mzuzu

    OdpowiedzUsuń
  4. U mnie w Brodnicy rośnie to pod lasem. ;-) Pyszne nalewki wychodzą. Pozdrawiam! Mzuzu

    OdpowiedzUsuń
  5. Polecam naturalny olejek Alveerde dzika róża z rokitnikiem- cudo. Zapraszam do mnie. http://wedlugbeti.blogspot.de/

    OdpowiedzUsuń