Header Bg

Ikonki społecznościowe

Wpisz szukaną frazę...

Menu

Przebarwienia



Przebarwienia na skórze są bardzo powszechnym problemem. Dotykają praktycznie wszystkie osoby, niezależnie od fototypu skóry. Najbardziej narażone na ich powstawanie są osoby o ciemnej karnacji lub intensywnie korzystające z kąpieli słonecznych, gdyż u nich występuje wzmożona produkcja barwnika skóry, a tym samym zwiększa się ryzyko wystąpienia zaburzeń całego procesu 


CZYNNIKI DECYDUJĄCE O KOLORZE SKÓRY
O kolorze skóry człowieka decyduje kilka czynników, takich jak: grubość skóry (pogrubiały naskórek na­daje skórze zabarwienie szarawożółte, natomiast w cienkiej skórze przeświecają naczynia, nadając jej kolor zaróżowiony), naczynia krwionośne skóry (ich gęstość i stopień rozszerzenia), zawartość tlenu we krwi (niski poziom powoduje zasinienie skóry), obecność pigmentów, takich jak barwni­ki karotenowe (substancje o strukturze chemicznej podobnej do witaminy A)
Najważniejszym jednak czynnikiem, decydującym o kolorze skóry, jest barwnik skóry – MELANINA.
Ilość produkowanej w skórze melaniny, zależy od  rasy (pochodzenie), czynników genetycznych/wrodzonych, czynników hormonalnych i ekspozycji na słońce. 
Istnieją dwa główne typy melaniny: eumelanina (barwnik brązowo-czarny) oraz feomelanina (barwnik żółto-czerwony), których stosunek i całkowita zawartość określają kolor skóry. Główną rolą melaniny, jest ochrona skóry przed niekorzystnym wpływem promieniowania ultrafioletowego (UV). Melanina, absorbując promieniowanie widzialne i ultrafioletowe, zamienia je na energię cieplną. Ochrona skóry przed promieniowaniem UV wynika głównie z aktywności eumelaniny, natomiast feomelanina ma działanie fotouwrażliwiające, prowadzące do powstawania plam pigmentacyjnych oraz nowotworów skóry.

PROCES POWSTAWANIA MELANINY 
Układ barwnikowy skóry utworzony jest przez komórki naskórka - melanocyty, które najliczniej występują w skórze, pomiędzy keratynocytami warstwy podstawnej naskórka. Melanocyty produkują melaninę w procesie melanogenezy. Melanogeneza jest to szlak metaboliczny, prowadzący od fenyloalaniny do melanin. Bezpośrednim prekursorem melaniny, jest aminokwas tyrozyna, a enzym katalizujący przemianę w melaninę to tyrozynaza. Wytworzona melanina magazynowana jest w malanosomach – ziarnistościach, występujących w wypustkach melanocytów, a następnie przekazywana sąsiadującym keratynocytom. Jeden melanocyt sąsiaduje z ok. 36 keratynocytami tworząc tzw. jednostkę melaninową. W komórkach naskórka pod wpływem różnych czynników malanosomy pękają i melanina zostaje uwolniona do wnętrza keratynocytu. W wyniku odnowy komórkowej komórki z melaniną wędrują na powierzchnię skóry i ulegają procesowi złuszczania.
Melanogeneza podlega regulacji przez czynniki genetyczne oraz hormonalne, ale może zostać przyspieszona w wyniku uszkodzenia naskórka, podczas ekspozycji na słońce, poparzenia, urazy mechaniczne, czy szkodliwe substancje chemiczne.

PRZEBARWIENIA 
Zmiany liczby melanocytów, zaburzenia biosyntezy melaniny, bądź zaburzenia transportu malanosomów prowadzą do zaburzeń barwnikowych zwanych przebarwieniami. 
Możemy rozpoznać je po ograniczonych (szczególnie widoczne, różniące się od otaczającej skóry zwiększoną intensywno­ścią zabarwienia) lub uogólnionych (bardziej rozlanych) zmianach ciemniejszych od koloru skóry danej osoby. Przebarwienia dzielimy na te o podłożu genetycznym, czyli piegi, hiperpigmentacje okolicy oczodołów, plamy soczewicowate. Inne o podłożu hormonalnym (ciąża, okres menopauzy, preparaty antykoncepcyjne) np. ostuda, oraz powstałe w wyniku zaburzeń endokrynologicznych (nadczynność tarczycy, schorzenia jajników). Mogą być też przebarwienia polekowe.
Nie można zapomnieć również o hiperpigmenacjach wtórnych, powstałych w wyniku odpowiedzi na różne bodźce. Dlatego przebarwienia wtórne dzielimy na:

  • Przebarwienia mechaniczne – powstałe w wyniku przewlekłych urazów, wywołujących wzrost melanogenezy; np. w chorobach skóry przebiegających ze świądem.
  • Przebarwienia cieplne – powstałe w wyniku długotrwałego bezpośredniego nagrzewania, np. poduszką elektryczną.
  • Przebarwienia chemiczne – powstałe w wyniku działania uszkadzającego bodźca chemicznego, np. po użyciu kosmetyków, w któ­rych występuje np. olejek bergamotowy.
  • Przebarwienia słoneczne – powstają w wyniku działania promieniowania UV, skutkującego wzrostem liczby funkcjonalnych melanocytów i nasilenie pigmentacji.
  • Przebarwienia pozapalne – powstają w chorobach skóry z komponentem zapalnym (łuszczyca, liszaj płaski, wyprysk, trądzik pospolity).

Ze względu na lokalizację, przebarwienia dzielimy na naskórkowe, skórne i mieszane skórno-naskórkowe. Głębokość lokalizacji przebarwień umożliwia badanie w lampie Wooda.
Pielęgnacja cery z przebarwieniami, jest bardzo żmudna i niestety nie zawsze daje oczekiwane efekty, stąd często należy sięgnąć po bardziej inwazyjne środki lub zabiegi wybielające.  Z tego powodu warto zastosować się do przysłowia „ lepiej zapobiegać niż leczyć”. Podstawą zapobiegania przebarwieniom, jest ochrona przeciwsłoneczna, która polega na ograniczeniu ekspozycji na słońce i stosowaniu kremów z filtrami chroniącymi przed UVA i UVB   (wysokość filtra musi by być  dobrana do odpowiedniego fototypu skóry i intensywności promieniowania). Działanie profilaktyczne mają również kosmetyki przeciw przebarwieniom. Działają dwukierunkowo - zmniejszają melanogenezę (proces tworzenia barwnika), a składniki złuszczające  powodują rozpulchnienie i rozluźnienie układu komórek naskórka, co zwiększa odnowę naskórka i pozwala na lepsze wnikanie aplikowanych na skórę innych preparatów wybielających oraz usuwają obładowane pigmentem komórki.
Jeśli jednak okaże się, że nie udało nam się uniknąć przebarwień,  będziemy musieli skorzystać z zabiegów kosmetycznych lub metod leczenia, dostosowanych do rodzaju przebarwień i głębokości zmian. 

Działania rozjaśniające i wybielające obej­mują różne procesy:

  • redukcję bodźców stymulujących akty­wację melanocytów, w tym ochronę przed promieniami UV: wpływanie na procesy enzymatyczne i nieenzymatyczne produkcji melaniny, przez stosowanie aktywnych kosmetyków działających na:
  • tyrozynazę na poziomie powstawania en­zymu, degradacji i hamowania aktywno­ści enzymu,
  • ograniczanie transportu melanosomów z centralnej części melanocytów do ich wypustek dendrytycznych,
  • ograniczanie przenoszenia melanosomów z melanocytów do keratynocytów,
  • wpływanie na rozmieszczenie melanoso­mów w keratynocytach,
  • zwiększanie degradacji melanosomów w warstwie rogowej,
  • wzrost szybkości odnowy warstwy rogo­wej i stymulację złuszczania naskórka


PIELĘGNACJA CERY Z PRZEBARWIENIAMI 

Kosmetyki 
Do powierzchniowego leczenia przebarwień stosuje się dermokosmetyki wybielające. Odznaczają się silniejszym działaniem wybielającym, niż zwy­kle kremy do codziennego stosowania, z właści­wościami rozjaśniającymi skórę. Stosuje się je zazwyczaj jako pielęgnację komplementarną, przy zabiegach rozjaśniających, wykonywanych w gabinecie kosmetycznym lub lekarskim. Samo stosowanie kremów może jedynie delikatnie rozjaśnić przebarwienia.  Zaletą jest możliwość samodzielnego stosowania w domu.
Najbardziej popularne  składniki wybielające, stosowane w kosmetykach to: retinol, witamina C, amid kwasu nikotynowego, glabradyna (składnik ekstraktu z korzenia lukrecji), ekstrakt z morwy, ekstrakt z owoców amli, ekstrakt z kory brzozy. A ponadto: aloesyna (składnik izolowany z aloesu) i kwasy alfa-hydroksylowe np. kwas jabłkowy, winowy i glikolowy.



Stale poszukiwane są nowe składniki roz­jaśniające skórę. Pracuje się nad określeniem przydatności nienasyconych kwasów tłusz­czowych, embliki (związku wyizolowanego z owoców Pyllanthus emblica z Azji), ekstrak­tu z chilijskiego ślimaka (Helix aspersa) itd.

Leki
Leczenie rozjaśniające polega na stosowaniu środków wybielających, takich jak:  kwas azelainowy, kwas kojowy, hydrochinon 2%, tretynoina.  Są  to skuteczne, ale silnie działające związki o dużym działaniu drażniącym. 
W niektórych krajach europejskich stosowanie np. hydrochinonu ze wskazań kosmetycznych jest całkowicie zabronione – jest dostępny wyłącznie na receptę. 
Działanie rozjaśniające ma również pochodna hydrochinonu (beta-glikozyd hydrochinonu), nazywana naturalnym hydrochinonem, czyli arbutyna. 
Najkorzystniejsze jest stosowanie w skojarzeniu kilku czynników rozjaśniających, wraz z ochroną przeciwsłoneczną. Używa się też mieszanki różnych składni­ków, które w ten sposób wpływają wzajemnie na wzmocnienie swojego działania i zmniej­szenie działań niepożądanych, związanych z poszczególnymi aktywnymi składnika. Używając większości preparatów wybiela­jących, zwłaszcza tych o silnym działaniu, powinno się stosować zasadę apliko­wania środka jedynie na skórę z przebarwieniami, z ominięciem skóry o prawidłowym za­barwieniu. 
Większą skuteczność wybielającą  wykazują zabiegi, wykonywane w gabinetach kosmetologicznych lub lekarskich, takich jak peelingi chemiczne, dermabrazja, mikrodermabrazja, krioterapia czy  laseroterapia.

Peelingi chemiczne
Przy wyborze peelingu, ważne jest określenie fototypu skóry, a także charakteru przebarwień, co decyduje o głębokości przeprowadzonego zabiegu. Zabieg wykonywać powinna wykwalifikowana kosmetyczka, albo lekarz dermatolog, który złuszcza naskórek za pomocą kwasów. Niektóre typy peelingów chemicznych dostępne są również poza gabinetami kosmetycznymi i dermatologicznymi. Wykonanie ich samodzielnie w domu wymaga jednak pewnego doświadczenia. Do chemicz­nych środków złuszczających, które mogą być stosowane samodzielnie zalicza się między innymi: kwas trichlorooctowy, kwas glikolowy, kwas migdałowy, lub w formie mieszaniny kilku składników złuszczających (roztwór Jessnera), a także w skojarzeniu z odmiennie działającymi czynnikami wzmacniającymi efekt lub zmniejszającymi działanie uboczne, do którego zalicza się: ryzyko podrażnienia skóry.
Peelingi można jednocześnie łączyć z pro­duktami zawierającymi czynniki hamujące tworzenie melaniny Niezbędne jest stosowanie po zabiegach filtrów przeciwsłonecznych. Najlepsze rezultaty osiąga się smarując przebarwienia rano i wieczorem kremem wybielającym i poddając się coraz silniejszym zabiegom chemabrazji w gabinecie.
Do peelingów chemicznych zaliczamy zabiegi firmowe takie jak: Yellow Peel, jest on najmniej inwazyjnym peelingiem chemicznym istniejącym na rynku i jednym z najpopularniejszych zabiegów stosowanych w dermatologii i medycynie estetycznej. Przeprowadza się go na bazie kwasów fitowego, kojowego i azelainowego, które blokują syntezę melaniny. Dzięki temu następuje redukcja istniejących przebarwień i zahamowanie powstawania nowych. Stosuje się go w celu rewitalizacji skóry oraz do korekcji zmian potrądzikowych, zmian posłonecznych i przebarwień na twarzy, dłoniach oraz dekolcie, a także przy objawach zwiotczenia skóry oraz zaburzeniach łojotokowych skóry. Zabieg Yellow Peel szczególnie polecany jest osobom, które pracują zawodowo. Pomimo jego aktywnego działania w porównaniu z innymi peelingami, złuszczanie po nim jest niewielkie. Stosowane preparaty np.: peeling medyczny Yellow Peel – Fenice. Peeling trwa ok. 4 godzin.

Cosmelan jest najskuteczniejszą kuracją wybielającą w porównaniu do innych terapii depigmentacyjnych, dostępnych obecnie na rynku. Zawiera czynniki rozjaśniające o natychmiastowym działaniu. Mechanizm działania polega na wykorzystaniu substancji hamujących tyrozynazę – enzymu, który ma kluczowe znaczenie w procesie formowania się melaniny. Nie posiada substancji o działaniu keratolitycznym, czyli złuszczającym. Jest zabiegiem bezpiecznym. Może być wykonywany o każdej porze roku i jest odpowiedni dla każdego fototypu skóry. Bardzo skuteczny w terapii przebarwień typu melasma (tj. ostuda), w przypadku przebarwień po stosowaniu środków hormonalnych i do leczenia ostudy ciężarnych. Dodatkowym atutem tego zabiegu jest regulacja wydzielania łoju przez skórę, zwężenie porów oraz stymulacja odnowy kolagenu.



Dermabrazja 
Jest to metoda polegająca na kontrolowanym, mechanicznym usunięciu powierzchniowych warstw skóry, przy użyciu specjalnego urzą­dzenia z szybkoobrotową tarczą ścierną.
    
Krioterapia 
Jest to zabieg polegający na niszczeniu ko­mórek przez tworzenie kryształków lodu wewnątrz i na zewnątrz komórek w wyniku oddziaływania na skórę czynnika mrożące­go. Do takich czynników należą C02, ciekły azot i podtlenek azotu.
Melanocyty są szczególnie wrażliwe na mrożenie, znacznie bardziej niż niebarwnikowe komórki skóry. Dlatego w przypadku przebarwień wystarcza delikatna aplikacja czynnika mrożącego.

Laseroterapia 
Wiązka promieni laserowych niszczy ziarna melaninowe w przebarwionych komórkach, ponieważ światło lasera jest wybiórczo pochłaniane przez melaninę. Komórki barwnikowe zostają silnie podgrzane i giną.


Niezależnie od postępowania w przypadku przebarwień, zawsze należy za­pewnić odpowiednią ochronę przed słońcem.
Zdarza się, że niektórych przebarwień nie można całkowicie usunąć, udaję się je jedynie rozjaśnić, dlatego jak udało nam się usunąć przebarwienia, dbajmy o to, aby nie powróciły.
Domowymi sposobami możemy wybielić tylko przebarwienia powierzchowne. W przypadku zmian głębszych musimy zwrócić się do dermatologa. Najlepsze efekty wybielające dają terapie skojarzone, łączące różne metody – farmakologiczne, zabiegowe i domowe.
Opracowała: Kinga Pikusa


3 komentarze :

  1. świetny artykuł! oczywiście lepiej zaobiegać jak leczyć stąd powinno się mówić i pisać dużo o ochronie przed promieniowaniem UV, szczególnie przyszłych mam bo są bardzo narazone na powstawanie plam ciążowych..

    OdpowiedzUsuń
  2. ja już dałam za wygraną, taki urok mojej skóry , piegi nie są takie złe

    OdpowiedzUsuń
  3. Ludzie nie zdają sobie sprawy ze szkodliwości opalania, może ten artykuł im to uświadomi..

    OdpowiedzUsuń